Οι προσδοκίες των θεραπευτών

Γεννιόμαστε χωρίς να καταλάβουμε «από που μας ήρθε». Ύλη που απέκτησε μορφή. Σχήμα, αισθήσεις, συνείδηση και από μια απλή πληροφορία σχηματίστηκε ένα ανθρώπινο εύθραυστο ον, μια λευκή σελίδα επάνω στην οποία αρχίζουν να εγγράφονται όλα όσα θα γίνει κανείς. Τα ορατά μα κυρίως τα αόρατα. Αυτά που γράφονται με εκείνο το ειδικό μελάνι το οποίο για να αποκαλύψει κανείς πρέπει να ρίξει επάνω του black light. Οι προσδοκίες. Οικογενειακές και κοινωνικές. Μ’ αυτές τις πρώτες θα ασχοληθούμε.

Άμα τη εμφανίσει κανείς κουβαλάει επάνω του προσδοκίες. Ειπωμένες και ανείπωτες. Τι ζωή πρέπει να ζήσουμε, πως πρέπει να τη ζήσουμε, σε τι πρέπει να «επιτύχουμε», τι δουλειά πρέπει να κάνουμε. Με ποιες επιλογές μας θα είναι ευχαριστημένοι οι γονείς μας; Πως θα μας αγαπάνε; Πως θα εκπληρώσουμε το ρόλο που μας ανατέθηκε στο οικογενειακό μας σύστημα; Προσδοκίες που δεν αφορούν εμάς αλλά τις επιθυμίες Άλλων. Ερωτήματα τα οποία δεν θα θέσουμε μάλλον ποτέ στον εαυτό μας ευθέως αλλά θα προσπαθούμε εναγωνίως να απαντήσουμε για πάντα ζώντας το βαρύ πένθος μιας ύπαρξης που ζει τη ζωή με τρόπο που δεν επιθυμεί.

Βέβαια πάντα υπάρχει η πιθανότητα να συνειδητοποιήσουμε στην πορεία ό, τι κάτι στη ζωή μας και στο συναισθηματικό μας κόσμο δεν πάει καλά. Ίσως καταλάβουμε ότι δε νιώθουμε όπως θα «έπρεπε» να νιώθουμε δεδομένου ότι το σχέδιο πάει καλά και οι στόχοι εκπληρώνονται. Κάτι μέσα μας δεν γαληνεύει ποτέ. Ίσως το σχέδιο πάει χάλια, δεν το εκπληρώνουμε και νιώθουμε ανεπαρκείς. Το σχέδιο των Άλλων πάντα. Κάπως έτσι κανείς θα σηκώσει ένα τηλέφωνο, θα κλείσει ραντεβού με έναν θεραπευτή για να μπορέσει να βρει έναν τρόπο να καταλάβει ποιος είναι κάτω από όλα όσα οι άλλοι θέλησαν να είναι, μόνο και μόνο για να πέσει στις.. προσδοκίες του θεραπευτή.

Ένα πλαίσιο όπου κάποιος συμβολικός γονέας θέλει να σε «κάνει καλά». Για σένα; Όχι. Γι’ αυτόν. Θα σου πει τι να κάνεις, θα σου δώσει συμβουλές, θα σε κατευθύνει. Αυτή είναι λίγο πολύ και η στάση όλου του σύγχρονου life coaching, θετικής ψυχολογίας και λοιπών φωτεινών παντογνωστών με το μανδύα των ψυχολόγων πολλές φορές. Μάλιστα σε κάποιο από τα podcasts του Άρη Δημοκίδη «Η σκληρή αλήθεια» με θέμα το coaching, μια σοβαρή υποτίθεται life coach λέει για την αποτυχία του όλου project σε ανθρώπους ότι «δεν φταίμε εμείς αν δεν κάνουν αυτά που τους λέμε». Αν σας ακούστηκε σαν τη μαμά σας το προηγούμενο, το άρθρο σας αφορά περισσότερο απ’ όσο νομίζετε. Και παρότι σε όλον αυτό τον εσμό το φαινόμενο προφανώς βρίσκεται σε δυσθεώρητα ύψη φαιδρότητας, παραμένει ένα πρόβλημα αντιμεταβίβασης με το οποίο όλοι όσοι κάνουμε κανονικά τη δουλειά έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι, είτε το αναγνωρίζουμε είτε όχι.

Ψυχοενεργειακή και απαντήσεις:

Στην ψυχοενεργειακή ορίζουμε τα ατομικά και συλλογικά συναισθηματικά ρεύματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος ο άνθρωπος ως αυταπάτες. Με άλλες περισσότερο και με άλλες λιγότερο ο καθένας έχει το δικό του προσωπικό κοκτέιλ το οποίο φτιάχνεται ανάλογα με το ποιος είναι, που γεννήθηκε, ποιοι είναι αυτοί που τον γέννησαν ενώ οι επιλογές της ζωής του, μεταξύ των οποίων και η επαγγελματική, τον οδηγούν στη διερεύνηση του κοκτέιλ του αυτού.

Μερικές από τις αυταπάτες που συναντά κανείς διανύοντας  επαγγελματικά το δρόμο της θεραπευτικής είναι οι παρακάτω:

Η αυταπάτη του προσωπικού μαγνητισμού, η αυταπάτη της εξουσίας, η αυταπάτη της προσωπικής σοφίας, η αυταπάτη της ιδιοτελούς ευθύνης, η αυταπάτη των καλών προθέσεων, η αυταπάτη της ψυχιστικής αντίληψης αντί της ενόρασης, η αυταπάτη της γνώσης και του ορισμού, η αυταπάτη της συναισθηματικής ανταπόκρισης, η αυταπάτη της παρέμβασης, η αυταπάτη της σεξουαλικής μαγείας.

Καταλαβαίνει εύκολα κανείς όχι μόνο τη δυσκολία του εγχειρήματος αλλά και την περιπλοκότητα με την οποία έρχεται αντιμέτωπος ένας θεραπευτής καθώς προσπαθεί «εν κινήσει» να καταλάβει ποιος είναι αυτός, ποιος είναι ο απέναντι του, ποια είναι η σχέση που δημιουργούν και τι φέρνει ο καθένας στο τραπέζι ώστε να αποφύγει την παγίδα του να γίνει ο γονιός που οδηγεί, επικροτεί ή επιδοκιμάζει και διευθύνει τα πράγματα. Πως δηλαδή θα δομήσουν οι δυο τους ισότιμη σχέση χωρίς προσδοκίες, κάτι το οποίο δεν επιθυμεί ούτε ο ένας ούτε ο άλλος στην πραγματικότητα.

Ο Carl Rogers, ιδρυτής της προσωποκεντρικής προσέγγισης, αναφέρει κάπου (σε ελεύθερη δικιά μου απόδοση) πως πίσω από όλες τις θεωρίες και τις τεχνικές μας, αυτό που τελικά έχει σημασία είναι να αγαπήσει κανείς άνευ όρων το πρόσωπο απέναντι. Φυσικά η αγάπη άνευ όρων δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια φαντασίωση, όμως η προσπάθεια να αποδεχθεί κανείς τον άνθρωπο στην καρέκλα όπως είναι (το πιο κοντινό που μπορούμε να φτάσουμε) υπογράφω με χέρια και με πόδια ότι είναι πράγματι το πιο αποφασιστικό σημείο στη δύσκολη αυτή διαδρομή.

Οι προσδοκίες των άλλων είναι ίσως το οδυνηρότερο κομμάτι με το οποίο έρχεται κανείς αντιμέτωπος στο δρόμο προς την προσωπική του ελευθερία. Γιατί στην προσδοκία των άλλων συναντούμε πάντα την προσδοκία του μεγάλου Άλλου, του γονέα. Ο τόπος δηλαδή που διακυβεύεται όχι μόνο η σχέση μας με τον εαυτό μας και τον κόσμο αλλά και η ίδια η επιβίωση του γονέα, με έναν πιο κυριολεκτικό τρόπο από όσο μπορεί κανείς πολλές φορές να φαντάζεται.

Με επιμονή, τρυφερότητα και αντοχή στη θλίψη και την οδύνη οι απαντήσεις μπορούν να βρεθούν.